Vrij, onvrij
mariekewaterlander • 29 mei 2020

We hadden de dag van aankomst al meteen een test gedaan. De volgende dag kwam de uitslag: negatief. We zouden daarom na drie dagen uit quarantaine mogen. En toen dus toch niet. Ik ga hier en nu niet uitweiden over hoe dat werkt. Feit is dat het niet werkte. De quarantaine bleef. De app bleef ons controleren. Voor het eerst in mijn hele leven heb ik kunnen ervaren wat leven in onvrijheid betekent. Het woog me zwaarder dan ik ooit had gedacht. Het ging niet om het thuis zijn. Ik kom wel eens vaker dagenlang mijn erf niet af. Het gaat erom dat het niet mag. En dat je in de gaten gehouden wordt. En toen kregen we dinsdagavond bericht: de app was verwijderd. Waren we dan eindelijk vrij? De app stond nog wel op onze telefoons, maar gaf een storing aan.

Woensdag liep ik naar buiten om van mijn vrijheid te genieten. Na dagen regen brak zelfs het zonnetje door. Wat een geluk. Ik liep de heuvel af, naar de mall, maar die was nog steeds gesloten. Toen naar door naar de volgende mall, er vlak naast. Ik mocht zonder mondkapje niet naar binnen. En ik was dat kapje vergeten. Bovendien was ook daar nog steeds alleen de supermarkt in de kelder open. Dan maar weer door, naar Kretchatik, de centrale winkelstraat.

Het lag er allemaal prachtig bij, maar het voelde niet vrij. Omdat bijna alles dicht was. Omdat je bij de paar winkels die open waren door bars kijkende mannen met perspex maskers en mondkapjes een temperatuurcheck krijgt en vervolgens geen schoen meer durft aan te raken. Laat staan dat je ze past. Omdat je geen geurtjes kunt ruiken met een verplicht mondkapje op. Omdat mensen bang zijn voor elkaar. Mensen lopen elkaar schichtig voorbij. Ik was dan eindelijk vrij van mijn huisquarantaine, en toch onvrij in deze, in zichzelf opgesloten stad.

De terrassen mochten weer open, maar bleven leeg. Ik ging maar weer naar boven, terug naar huis. In mijn appartement aangekomen toonde mijn Kiev-telefoon toch weer pushberichten: ik had de quarantaine-voorwaarden geschonden en moest alsnog direct alsnog een foto sturen. Alleen werkte dat niet meer. De app gaf storing aan, maar bleef wel enge pushberichten sturen. Was ik nu wel of niet vrij? Ik bleef de rest van de middag maar vanaf mijn balkon kijken naar hoe de mensen beneden in het parkje voorzichtig genoten van de eerste zonnestralen in dagen. Heel voorzichtig, met mondkapjes.

door Marieke Waterlander 19 juni 2026
Januari 2020. Onze start in Kiev. We vroegen aan iedereen welke taal we moesten leren, Oekraïens of Russisch? Wij leerden immers in ieder land waar we gewoond hebben de taal. Zeker in een land waar mensen niet of slecht Engels spreken is het praktisch en daarnaast wordt je leven er leuker door, want je kunt makkelijker meedoen. Het bijna unanieme antwoord was: Russisch, want iedereen spreekt hier Russisch en lang niet iedereen Oekraïens. Dat werd alleen in het Westen, in de regio Lviv en de Karpaten gesproken. In Kiev was ongeveer de helft van de mensen die taal machtig en meer naar het Oosten (Charkiv) en Zuiden (Odessa) sprak men alleen Russisch. Ik zeg bijna unaniem, want ik had daar een vriendin die actief was in nationalistische gremia die de Oekraïense identiteit en taal wilden versterken.
door Marieke Waterlander 16 juni 2026
Het boek is af en nu? Ik wilde altijd al een lancering in een toonaangevende boekhandel en dat is gelukt! Save the date: 16 juli om 7 uur bij Paagman op de Fred. Uitnodigingen en nadere details volgen in de komende weken.
door Marieke Waterlander 3 juni 2026
Het was een tijdje stil ... Wat gebeurde er in de afgelopen weken? Zoals jullie weten ben ik ook bezig geweest met lokale verkiezingen. Het boek was af en ik wachtte op de uitgever. Zodra de verkiezingen voorbij waren kwam de uitgever bij mij terug met een vraag, een idee. Ik moest kiezen.
door Marieke Waterlander 2 januari 2026
Het was januari 2021. In Charkiv was het bitter koud. Links en rechts van het grootste plein van Europa trotseerden Tchaikovsky's Notenkrakers de ijzige wind. Aan een uiteinde van het plein stond een lelijk gebouw: het voormalige hoofdkantoor van GazProm. Aan de andere kant de kermis en de Kerstmarkt. En de dichter in het parkje aan een van de lange zijden sloeg de bibberende passanten onaangedaan gade. Wie paste er immers in zijn schoenen?
door Marieke Waterlander 3 december 2025
Een mannenparadijs, dat is Oekraïne, of liever, dat was het tot de oorlog. Een paradijs voor mannen met geld. Met de heli vliegen naar een jachtlodge, met een speedboot naar een boothuis aan de Kievzee. De hele dag spelen met quads of crossmotoren. Aan het einde van de dag sauna en daarna liedjes zingen bij het vuur. En drinken? Jazeker, maar dat begint al bij het ontbijt.
door Marieke Waterlander 20 november 2025
Het begon zo mooi. Al die plannen. Voor onszelf: een nieuw avontuur in een onbekend land. We woonden op een steenworp afstand van het Mariinski-paleis, in een karakteristiek appartementengebouw uit de tijd van Stalin. Speciaal gebouwd voor partijbonzen en nu mochten wij dit tijdelijk ons thuis noemen. We starten taallessen. Het leven wordt veel leuker als je de taal van het land leert. En die was begin 2020 nog Russisch. Erfenis uit het Sovjet-verleden. Al ijverden nationalisten hard voor het invoeren van het Oekraïens in het hele land.
door Marieke Waterlander 19 november 2025
Eindelijk is het zover! Uitgeverij Ambilicious gaat mijn boek uitgeven. Op 17 november heb ik het contract ondertekend in het bijzijn van mijn literair agent Dorine Holman en mijn uitgever, tevens redacteur, Inanna van den Berg.
door Marieke Waterlander 14 november 2025
Een schimmige oligarch in ballingschap smeedt snode plannen met de presidentiële staf. Toegeven en meedoen aan de corruptie of het risico op een politieke afrekening vanuit het presidentieel paleis? En waar kan je veilig met elkaar overleggen zonder afgeluisterd te worden?
door Marieke Waterlander 4 november 2025
Het was over. De strijd om het olie- en gasbedrijf Naftogaz was gestreden. De overgebleven leden van de raad van bestuur en de voltallige raad van commissarissen stapten op. In Parijs een laatste diner samen, in de École de Polytechnique. Meer kan ik er hier niet over zeggen .....
door Marieke Waterlander 15 oktober 2025
En toen bleef het stil. Ik was aan het schrijven. De opzet voor mijn derde boek staat en het eerste hoofdstuk is af. Intussen wachtte ik op nieuws van uitgevers.
Show More