Terwijl Floris vecht voor het bedrijf voert Henriëtte haar eigen strijd. Na de invoering van de lockdown leeft ze maanden gescheiden van haar man in hun Haarlemse bovenwoning. De Coronamaatregelen maken het leven extra eenzaam. Een van de weinige dingen die ze nog kan is kilometers fietsen in Kennemerland: de Ringvaart, het Spaarne, de duinen, de Bollenstreek.

"Het is nog altijd zo dat in Oekraïne corruptie een probleem is", aldus voormalig ambassadeur (2016-2019) Ed Hoeks. Het Kiev Complot legt de wereld bloot van het Oekraïne van vóór de oorlog. Ed prees mijn thriller voor een publiek van zo'n 150 man aan als een realistisch verhaal en als voormalig ambassadeur weet hij waar hij over praat. Ik heb het boek geschreven in de vorm van fictie en met fictieve personages. De personages zijn echter gebaseerd op combinaties van echte personen en hun acties en belevingen. Ook het geopolitieke getouwtrek rond het voormalige staatsbedrijf en de gasvoorraden van Oekraïne is voor de kritische lezer realistisch en verifieerbaar.

Eindelijk is het zover: het boek is uit. Op donderdagavond op 16 juli in de drukbezochte Paagman-winkel aan de Frederik Hendrik in Den Haag was het een volle bak. In aanwezigheid van de uitgever Ambilicious en oud-ambassadeur Ed Hoeks werd Het Kiev complot gelanceerd. Het was al geweldig dat het bij Paagman kon en werd nog bijzonderder door al die mensen die speciaal hiervoor gekomen waren.

Niet alleen Floris, ook Henriëtte voerde een strijd. Het leven als partner van een expat, in de schaduw, als trailing spouse, is minder glamoureus dan men vaak denkt. Niet iedere posting is een Club Med en zelfs dan is de glans er na een tijdje wel vanaf. Je gaf je baan, je vrienden, je eigen leven op voor een ongewis avontuur in een onbekend land. Dat is het: een ongewis avontuur en je moet zelf de slingers ophangen. Op de ene plek lukt dat beter dan de andere, soms krijg je hulp en gezelschap van andere expats, soms helemaal niet. Het hangt ook af van je levensfase en je gezinssituatie. En natuurlijk biedt het kansen, nieuwe ervaringen die je leven verrijken. Maar los van dat alles zet het vaak meer druk op relaties dan je lief is.

Een drijfjacht in de sneeuw, je ziet niemand meer, je bent alleen in het bos, kwetsbaar. Hoe gaat dit verder? Nog 5 dagen .....

Daar is ie dan: de helikopter. En dit is niet de enige scène met een prominente rol voor de heli. 'Dit land is gemaakt voor helikopters,' placht Floris te zeggen. Grote afstanden, slechte wegen, langzame boemeltreinen. Als je ergens snel wil zijn dan ga je door de lucht en als je je het kunt veroorloven vlieg je zelf. Ultieme vrijheid voor de bemiddelde man. En soms handig om uit een benarde situatie te ontsnappen.

Zoals ik al eerder aankondigde, op 16 juli zal ik het boek aanbieden aan een speciale gast. Ed Hoeks is een oud-diplomaat die op vele posten gediend heeft. De rode draad in zijn carrière is Oost-Europa. Hij spreekt veel van de talen van de voormalige Oostblok-landen. Zijn laatste post was Kiev, waar hij op 16 juli een en ander over zal vertellen. Tijdens ons gesprek ter voorbereiding liet hij mij teksten lezen die hijzelf geschreven heeft over verschillende Oekraïense steden. Een ervan zal hij voorlezen tijdens de presentatie. Misschien tijd voor een boek Ed?

Een eerste fragment, een eerste tipje van de sluier ... 

Januari 2020. Onze start in Kiev. We vroegen aan iedereen welke taal we moesten leren, Oekraïens of Russisch? Wij leerden immers in ieder land waar we gewoond hebben de taal. Zeker in een land waar mensen niet of slecht Engels spreken is het praktisch en daarnaast wordt je leven er leuker door, want je kunt makkelijker meedoen. Het bijna unanieme antwoord was: Russisch, want iedereen spreekt hier Russisch en lang niet iedereen Oekraïens. Dat werd alleen in het Westen, in de regio Lviv en de Karpaten gesproken. In Kiev was ongeveer de helft van de mensen die taal machtig en meer naar het Oosten (Charkiv) en Zuiden (Odessa) sprak men alleen Russisch. Ik zeg bijna unaniem, want ik had daar een vriendin die actief was in nationalistische gremia die de Oekraïense identiteit en taal wilden versterken.

Het boek is af en nu? Ik wilde altijd al een lancering in een toonaangevende boekhandel en dat is gelukt! Save the date: 16 juli om 7 uur bij Paagman op de Fred. Uitnodigingen en nadere details volgen in de komende weken.

Het was een tijdje stil ... Wat gebeurde er in de afgelopen weken? Zoals jullie weten ben ik ook bezig geweest met lokale verkiezingen. Het boek was af en ik wachtte op de uitgever. Zodra de verkiezingen voorbij waren kwam de uitgever bij mij terug met een vraag, een idee. Ik moest kiezen.

Het was januari 2021. In Charkiv was het bitter koud. Links en rechts van het grootste plein van Europa trotseerden Tchaikovsky's Notenkrakers de ijzige wind. Aan een uiteinde van het plein stond een lelijk gebouw: het voormalige hoofdkantoor van GazProm. Aan de andere kant de kermis en de Kerstmarkt. En de dichter in het parkje aan een van de lange zijden sloeg de bibberende passanten onaangedaan gade. Wie paste er immers in zijn schoenen?

Een mannenparadijs, dat is Oekraïne, of liever, dat was het tot de oorlog. Een paradijs voor mannen met geld. Met de heli vliegen naar een jachtlodge, met een speedboot naar een boothuis aan de Kievzee. De hele dag spelen met quads of crossmotoren. Aan het einde van de dag sauna en daarna liedjes zingen bij het vuur. En drinken? Jazeker, maar dat begint al bij het ontbijt.

Het begon zo mooi. Al die plannen. Voor onszelf: een nieuw avontuur in een onbekend land. We woonden op een steenworp afstand van het Mariinski-paleis, in een karakteristiek appartementengebouw uit de tijd van Stalin. Speciaal gebouwd voor partijbonzen en nu mochten wij dit tijdelijk ons thuis noemen. We starten taallessen. Het leven wordt veel leuker als je de taal van het land leert. En die was begin 2020 nog Russisch. Erfenis uit het Sovjet-verleden. Al ijverden nationalisten hard voor het invoeren van het Oekraïens in het hele land.

Eindelijk is het zover! Uitgeverij Ambilicious gaat mijn boek uitgeven. Op 17 november heb ik het contract ondertekend in het bijzijn van mijn literair agent Dorine Holman en mijn uitgever, tevens redacteur, Inanna van den Berg.

Een schimmige oligarch in ballingschap smeedt snode plannen met de presidentiële staf. Toegeven en meedoen aan de corruptie of het risico op een politieke afrekening vanuit het presidentieel paleis? En waar kan je veilig met elkaar overleggen zonder afgeluisterd te worden?

Het was over. De strijd om het olie- en gasbedrijf Naftogaz was gestreden. De overgebleven leden van de raad van bestuur en de voltallige raad van commissarissen stapten op. In Parijs een laatste diner samen, in de École de Polytechnique. Meer kan ik er hier niet over zeggen .....

En toen bleef het stil. Ik was aan het schrijven. De opzet voor mijn derde boek staat en het eerste hoofdstuk is af. Intussen wachtte ik op nieuws van uitgevers.

Stilte. Het kabbelen van de golfjes tegen de romp neemt langzaam af. Alleen nog het gekrijs van de zeemeeuwen. En zelfs dat valt hier mee. Alsof de meeuwen weten dat ze toch wel gehoord worden. Of juist niet. Ze gedragen zich en doen zich tegoed aan wat het driesterren-restaurant voor watervogels wordt genoemd: een droogvallende wadplaat met verse levende diertjes. Ja, de een zijn brood de ander zijn ...

Jaren schrijf je aan je boek. Nee, ik heb geen tijd voor social media. Als ik schrijf dan schrijf ik aan mijn boek. Al mijn creativiteit gebruik ik daarvoor. Daarom was ik de afgelopen jaren ook vrij onzichtbaar op socials. En toen was het af. En dan? Dan begint er een nieuw traject wat voor mij als beginnende schrijver totaal onbekend was.

'Dit is wat ze doen. Het is intimidatie, verder niet.' In het Kiev-complot ervaren Floris en Henriëtte wat de machthebbers doen wanneer je ze dwarsboomt. Je krijgt een inval in de huis en doorzoekingen door 'agenten in burger', je krijgt bizarre aanklachten tegen je die daarna behandelt worden door een corrupte rechter, er gebeuren rare ongelukken.

Ik bevind mij in een wachtkamer. Hoeveel uren van ons leven brengen we door in wachtkamers? En dan heb ik het nog niet eens over de onzichtbare wachtkamers: het wachten op een uitslag, een beoordeling .... Ik kan er talloze opnoemen, maar laat dat aan de lezer. Een groot deel van ons leven wachten we. Het ene wachten is draaglijker dan het andere, het ene korter dan het andere ....

Zomaar een verjaardagscadeau voor een vriend of een collega in vredestijd. In Oekraïne vind je de echte mannencadeaus in de jachtwinkel. Geweren in alle soorten en maten met lasergeleide systemen en infraroodkijkers. Maar ook picknickmanden met kristallen glazen om tijdens de jacht een wodka-toast uit te brengen. En natuurlijk kleding. Jachtkleding mag geen geluid maken als je beweegt.

De dolfijn zwom met hen mee, de haven uit. Hij, of was het een zij, leek hun zeilboot geadopteerd te hebben. Het was de proefvaart van hun nieuwe boot. Henriëtte voelde zich schuldig naar al die mensen die met hun kinderen naar de haven waren gekomen om naar het dier te kijken. Een van de weinige uitjes die nog toegestaan waren.

De maanden dat we gescheiden leefden fietsten we veel alleen. Ik door de bollenvelden op mijn racefiets en hij rond Kiev op de mountainbike.

Het was nog te vroeg en ik had geen idee waar het allemaal naar toe ging. Na de eerste gedwongen scheiding door de lockdowns en gesloten grenzen begonnen we opnieuw met ons leven samen in Kiev. Als je de juiste connecties had dan kon er van alles, ondanks de lockdown. Restaurants en clubs waren open, soms via de achteringang. Er waren jachtpartijen. Het was vooral een mannenparadijs met veel toys for boys.

Regelmatig wordt mij gevraagd waarom ik ben gaan schrijven. Ik wil iets vertellen over wat ik heb gezien. Ik ben in situaties en plaatsen geweest die mij een ander inzicht gaven dan het gangbare op actuele zaken waarover veel wordt geschreven en gepraat. Meer dan eens bekruipt mij een gevoel van de mensen moesten eens weten...

Wat een heerlijke moederdag! Zonovergoten. Ik werd verrast door mijn dochter, man en vriendje met een heerlijk ochtendje varen op de Kralingse Plas. Een andere dochter zit met haar vriendje helaas ver weg op de Oceaan bij Bermuda en moest ons kalme sloeptochtje missen. Hopelijk wordt hun overtocht straks net zo rustig.

Mijn laatste blog is van vier jaar geleden. Waarom was ik gestopt? Ik was niet gestopt met schrijven. Ik schreef mijn eerste boek, onder een alias. En ik hield een dagboek bij van de bizarre tijd waarin ik leefde. Oekraïne, lockdowns, complotten en complottheoriën. Ik stopte met bloggen omdat ik de gebeurtenissen in Kiev nog niet kon duiden. Het was te vroeg en wellicht ook te gevaarlijk om te blijven publiceren.

Na een paar dagen genieten van Hollandse lente was het moment aangebroken van Paulettes verhuizing naar Rotterdam. Verhuizen en warm weer is, in tegenstelling tot wat je zou denken, een prima combinatie: alles open en gaan. En tussendoor terrasje pakken bij Dudok. Rotterdam ontwaakt uit lockdown en het is prachtig weer. De stad bruist weer.

Het was nog te vroeg om terug te gaan. Ik had misschien toch een aantal weken moeten wachten. De quarantaine viel me zwaarder dan ik had verwacht. En toen ik dan eindelijk legaal weer naar buiten mocht, trof ik een stad in lockdown aan. Vanaf nu zouden de maatregelen geleidelijk worden versoepeld, maar ik realiseerde ook dat het nog lang zou duren voordat er weer een beetje normaal sociaal leven op gang zou komen. Mijn plan was om naar het taleninstituut te gaan, niet alleen om Russisch te leren, maar ook om daar anderen te ontmoeten. Maar het taleninstituut blijft dicht tot september. Ook de gym was een plaats geweest om iets van een sociaal leven te hebben. Misschien dat die binnenkort weer open gaat. Ik had eerste gesprekken gepland staan over watermanagement op de ambassade. Genoeg plannen, maar door de lockdown valt dat allemaal nu niet mee. Daardoor is en blijft Otto mijn enige sociale contact in Kiev en hij doet momenteel twee banen daar. We kwamen tot de conclusie dat ik vooralsnog beter in Nederland kan zijn.

We hadden de dag van aankomst al meteen een test gedaan. De volgende dag kwam de uitslag: negatief. We zouden daarom na drie dagen uit quarantaine mogen. En toen dus toch niet. Ik ga hier en nu niet uitweiden over hoe dat werkt. Feit is dat het niet werkte. De quarantaine bleef. De app bleef ons controleren. Voor het eerst in mijn hele leven heb ik kunnen ervaren wat leven in onvrijheid betekent. Het woog me zwaarder dan ik ooit had gedacht. Het ging niet om het thuis zijn. Ik kom wel eens vaker dagenlang mijn erf niet af. Het gaat erom dat het niet mag. En dat je in de gaten gehouden wordt. En toen kregen we dinsdagavond bericht: de app was verwijderd. Waren we dan eindelijk vrij? De app stond nog wel op onze telefoons, maar gaf een storing aan.

Het balkon aan de voorkant is leuker, met beter uitzicht en echt buiten. Alleen is touwtje springen daar zelfs voor de geoefende springer onmogelijk. Dat balkon heeft dus geen status als gym. Wel als ‘terrasje’, want je kunt er heerlijk mensen kijken: de bewakers van de huizen die met elkaar potjes backgammon spelen. De mensen uit de kantoren die in hun pauze hun lunch komen eten in het park. En de mensen uit de buurt die hun honden en kinderen er laten spelen.

Ik kijk terug op een heerlijke Nederlandse vakantie. 7 weken in Heemstede, waar het goed toeven was. De intelligente lockdown was weliswaar een aanslag op onze vrijheid, maar wel een die in geen vergelijking stond tot die in andere landen. Zoveel mogelijk thuis blijven liet ons de mogelijkheid om een rondje te gaan fietsen, buiten te sporten, een boodschapje te doen in het dorp. De jachthavens sloten voor passanten, maar de zee bleef vrij. En gelukkig hebben we weer een boot. En die boot konden we van IJmuiden overzeilen naar onze thuishaven in Medemblik.

Deze eenden zien er gezond en tevreden uit en dat zijn ze waarschijnlijk ook. En toch mankeert hen iets. Ik woon namelijk al 13 jaar in dit huis en altijd hebben we al eenden die af en toe in onze vijver komen zwemmen en die de eikeltjes uit het gras opeten. Maar in die 13 jaar zijn ze nog nooit zo mak geweest. Nog nooit in die 13 jaar lieten ze iemand zo dichtbij komen. Meestal vlogen ze er al vandoor als je zelfs maar bewoog, ook binnen achter het raam. Laat staan dat je de tuin in kon lopen zonder dat ze er vandoor schoten.

Het lege strand van Zandvoort, waar ik langs fietste. Als racefietser werd ik wel doorgelaten bij de afzettingen op de wegen naar de stranden. Gelukkig geen totale lockdown zoals in Kiev. Ik ben blij dat Otto nog een loopband heeft kunnen regelen op zijn kantoor, anders was het daar einde sporten geweest. Een maatregel die ruim baan geeft aan volksziekte nummer één: obesitas, maar dat is voor later zorg.

Deze vraag werd veel gesteld de afgelopen dagen. Ik loop achter met het antwoord. Door alle hectiek ben ik niet veel toegekomen aan schrijven. En inmiddels ben ik in Nederland, na een toch vrij plotselinge evacuatie.

Terwijl we via het nieuws vernamen van een nieuwe ziekte in Verweggistan waren wij druk met het voorbereiden van onze eigen gedeeltelijke verhuizing naar Kiev en het uitzwaaien van een dochter naar Kenia. Net als met Sars destijds, leek dit een Chinees probleem dat tegen de tijd dat het bij ons zou komen wel gesmoord zou worden door de eerste lentezon. Hoe anders ging het deze keer.